Het is waarschijnlijk een van de moeilijkste beslissingen die je als ondernemer neemt. Vecht je door om je bedrijf te redden via herstructurering of is het tijd om faillissement aan te vragen? Beide opties hebben ingrijpende gevolgen, maar bieden ook nieuwe kansen.
In de praktijk zien wij dat ondernemers vaak te lang wachten met deze keuze. Ze blijven hopen dat het tij keert, terwijl de schulden oplopen. Toch is er vaak meer mogelijk dan je denkt als je er op tijd bij bent. De keuze tussen herstructureren of failleren hangt af van de levensvatbaarheid van je bedrijf, de houding van je schuldeisers en de financiële ruimte die er nog is.
Herstructurering en faillissement: de kernverschillen
Om een goede keuze te maken is het belangrijk om het fundamentele verschil tussen beide trajecten te begrijpen.
Bij herstructurering (of sanering) blijft de onderneming bestaan en blijf jij als ondernemer in de basis aan het roer staan. Het doel is om het bedrijf weer gezond te maken door in te grijpen in de kosten, contracten en schuldenlast. Wij nemen dan tijdelijk het stuur in handen om samen met jou puin te ruimen en afspraken te maken met schuldeisers.
Bij een faillissement stopt de onderneming in zijn huidige vorm. De rechtbank stelt een curator aan die de leiding overneemt. Zijn doel is niet het redden van jouw bedrijf maar het behalen van de hoogst mogelijke opbrengst voor de schuldeisers. Alle contracten en betalingen vallen stil en het personeel gaat uit dienst.
Het belangrijkste verschil is dus regie. Bij herstructurering houd je invloed terwijl je bij faillissement de controle uit handen geeft aan een curator. Beiden kan de juiste optie zijn.
Wanneer is herstructurering de betere keuze?
Herstructurering heeft de voorkeur als de kern van je bedrijf nog gezond is maar je wordt verstikt door schulden uit het verleden of te hoge vaste lasten. In de praktijk duurt een herstructureringstraject vaak vier weken tot maximaal drie maanden.
Herstructurering is de logische stap als:
- Je stakeholders willen meewerken: Herstructureren is een proces van geven en nemen. Je moet met leveranciers, de bank en de fiscus om tafel om tot een oplossing te komen.
- Je zelf de regie wilt houden: Je wilt voorkomen dat een curator beslissingen neemt over jouw levenswerk.
- Er ruimte is om schulden te bevriezen: Soms vragen we crediteuren om hun vorderingen tijdelijk te bevriezen, waardoor de ondernemer weer liquiditeit en cashflow krijgt om te ondernemen.
Ontdek hoe wij u helpen met herstructureren.
Wanneer is faillissement onvermijdelijk of zelfs beter?
Soms is de put zo diep dat herstructureren niet meer lukt. Faillissement is de hardste vorm van sanering. Dit klinkt heftig maar het kan ook de enige manier zijn om een onhoudbare situatie te doorbreken en verder te kunnen.
Faillissement kan de onvermijdelijke of betere optie zijn als:
- Andere opties zijn uitgeput: Als herstructurering of sanering niet meer mogelijk is omdat er geen medewerking meer is.
- Personeelskosten niet meer te dragen zijn: Bij herstructurering moet je zelf het personeel betalen of via kostbare vaststellingsovereenkomsten afscheid nemen. Bij faillissement neemt het UWV de loonbetaling en transitievergoedingen over via de loongarantieregeling.
- Je wilt doorstarten met een schone lei: Soms is het bedrijf in de huidige BV niet meer te redden maar zijn de activiteiten wel levensvatbaar in een nieuwe vorm.
Faillissement hoeft niet het einde te zijn. Lees meer over de mogelijkheden op onze pagina Faillissement en doorstart.
De WHOA als tussenweg
Sinds 2021 is er een nieuwe optie in de vorm van de WHOA (Wet Homologatie Onderhands Akkoord). Dit is een wettelijke regeling die ons in staat stelt om schulden te herstructureren, zelfs als niet alle schuldeisers het daarmee eens zijn.
De WHOA is vooral geschikt voor grotere bedrijven en complexere dossiers. Het is een intensief traject dat drie tot zes maanden kan duren. Het grote voordeel is dat je een akkoord kunt afdwingen bij dwarsliggende schuldeisers als de meerderheid wel instemt en de rechtbank het goedkeurt. Het is een dwangakkoord waarmee je een faillissement kunt voorkomen. Wel is dit traject kostbaarder dan een informele herstructurering door de inzet van externe adviseurs en eventueel een herstructureringsdeskundige.
Meer weten over de WHOA procedure? Dat kan op de WHOA-pagina.
De doorstart: het beste van beide werelden?
Veel ondernemers denken bij faillissement aan een definitief einde. In de praktijk zien we echter vaak een doorstart. Hierbij worden de gezonde onderdelen van het failliete bedrijf verkocht aan een nieuwe BV, vaak van de oude eigenaar.
Wij bereiden zo’n doorstart vaak voor als een soort pre-pack. Dat betekent dat we, voordat het faillissement wordt uitgesproken, al afspraken maken met belangrijke stakeholders zoals verhuurders en leveranciers. Op het moment dat het faillissement valt, ligt er al een plan voor de curator.
Het voordeel is dat je binnen een tot drie weken weer operationeel kunt zijn. Je bent verlost van de oude schulden en een deel van het personeel en kunt met een frisse start verder. Het nadeel is dat je wel de samenwerking met de curator nodig hebt want hij moet akkoord gaan met de prijs die je biedt voor de activa.
Lees meer over de mogelijkheden van een doorstart op onze pagina Doorstart.
Beslissingsmatrix: welke route past bij jouw situatie?
Om je te helpen bij een eerste afweging hebben we de opties schematisch naast elkaar gezet.
- Zijn de problemen tijdelijk en werken schuldeisers mee? Kies voor herstructurering (informeel akkoord). Dit is vaak de snelste route (4 weken tot 3 maanden).
- Zijn de schulden hoog en werken de meeste (maar niet alle) schuldeisers mee? Overweeg een WHOA-traject. Hiermee dwing je een akkoord af zonder failliet te gaan, maar houd rekening met hogere kosten.
- Zijn de personeelskosten of schuldenlast te hoog om zelf op te lossen? Dan is faillissement vaak onvermijdelijk omdat het UWV de loonkosten overneemt.
- Zijn de bedrijfsactiviteiten wel levensvatbaar zonder de oude schulden? Bereid een doorstart voor zodat je de goede onderdelen uit het faillissement kunt kopen.
Veelgestelde vragen over herstructurering vs faillissement
Ja, herstructureren is vaak nog mogelijk, mits er direct actie wordt ondernomen. Als er acuut beslag wordt gelegd of een faillissementaanvraag wordt ingediend moeten we vandaag handelen. Soms kunnen we nog tot een vergelijk komen met de schuldeiser om de aanvraag in te trekken. Snelheid is hierbij cruciaal.
Een WHOA-traject is een intensief juridisch proces en daardoor kostbaarder dan een informele sanering. Omdat er veel partijen aan boord moeten komen, er taxaties nodig zijn en het een juridisch complex traject is. Het is vaak alleen interessant voor grotere MKB-bedrijven als de schuldenlast aanzienlijk is.
Bij herstructurering behoud je in principe je personeel, terwijl bij een faillissement de arbeidsovereenkomsten eindigen. In het geval van een herstructurering moet je zelf de kosten dragen voor afvloeiing via een ontslagvergunning of vaststellingsovereenkomst, terwijl bij een faillissement het UWV de loonbetaling en opzegtermijn overneemt via de loongarantieregeling. Dit kan een doorslaggevende factor zijn in de keuze voor een faillissement.
Je moet beslissen zodra je voorziet dat je de toekomstige schulden niet meer kunt betalen. Het advies: Wacht niet te lang. Te lang doorgaan met een verlieslatende onderneming kan worden gezien als joyriden en leiden tot onbehoorlijk bestuur en aansprakelijkheid. Zodra je voorziet dat je niet meer kunt betalen is het tijd om hulp in te schakelen.