Wat betekent herstructureren voor mijn juridische en financiële positie?

Timo Pouw
Auteur

Als ondernemer in financieel zwaar weer sta je voor lastige keuzes. Je voelt de druk van schuldeisers, de bank en wellicht ook van je personeel. Het woord ‘herstructurering’ valt vaak in deze fase. Waar veel ondernemers denken dat dit het begin van het einde is, zien wij het in de praktijk juist als een manier om de onderneming weer gezond te maken. Toch brengt het onzekerheden met zich mee rondom aansprakelijkheid, contracten en de kosten. Inzicht in de juridische en financiële gevolgen helpt om de angst weg te nemen en een weloverwogen beslissing te nemen.

Wat is herstructurering precies?

Herstructurering is een breed begrip dat in de kern betekent dat we ingrijpen in de organisatie om deze weer financieel gezond te maken en klaar te zetten voor de toekomst. Dit is niet hetzelfde als een faillissement, hoewel een faillissement met een doorstart wel een vorm van herstructurering kan zijn.

Bij een herstructurering kijken we naar de mogelijkheden die de wet en de praktijk bieden om tot een sanering te komen. Dit gebeurt op verschillende niveaus. Operationeel kijken we kritisch of de juiste mensen nog op de juiste plek zitten en of we afscheid moeten nemen van verlieslatende activiteiten. Financieel gaan we in gesprek met schuldeisers om de schuldenlast te verlagen of de betalingsverplichtingen te herzien, bijvoorbeeld door vorderingen tijdelijk te bevriezen voor extra liquiditeit. Juridisch kijken we naar contracten en aansprakelijkheden om risico’s voor de toekomst te beperken. Het doel is altijd om ruimte te creëren om weer te kunnen ondernemen.

Financiële gevolgen van herstructurering

De financiële impact van een herstructurering is groot, want het doel is om de balans weer recht te trekken. Dit heeft concrete gevolgen voor je cijfers en je relaties met financiële partners.

Impact op schulden en crediteuren

Het saneren van schulden is vaak de kern van het traject. In de praktijk gaan wij met alle stakeholders of schuldeisers in gesprek om tot een regeling te komen. Dit kan betekenen dat we een percentage van de schuld direct betalen tegen finale kwijting van het restant.

Schuldeisers reageren hier wisselend op, maar vaak is er bereidheid om mee te werken als het alternatief minder oplevert. We maken hierbij onderscheid tussen verschillende crediteuren. De Belastingdienst speelt vaak een grote rol en heeft specifieke regelingen. Bij leveranciers is het doel vaak om de relatie goed te houden voor de toekomst. Een praktisch voorbeeld uit onze praktijk is een afspraak waarbij we nieuwe leveringen direct betaalden met een extra opslag per eenheid om zo de oude schuld langzaam in te lopen.

Middels de WHOA (Wet Homologatie Onderhands Akkoord) kunnen we zelfs een akkoord afdwingen bij dwarsliggende schuldeisers, mits de meerderheid wel instemt en het akkoord door de rechtbank wordt bekrachtigd.

Gevolgen voor de balans en waardering

Een herstructurering heeft direct invloed op je balans. Door schulden te saneren verbetert je eigen vermogen, maar vaak moet er eerst pijn worden genomen. Bij trajecten zoals een doorstart of een WHOA-procedure moet het bedrijf intern getaxeerd worden. We moeten weten wat de materialen, voorraad, machines en auto’s waard zijn. Dit is nodig om aan schuldeisers of de rechtbank aan te tonen dat het aangeboden akkoord of de doorstart prijs reëel is en de hoogst mogelijke opbrengst vertegenwoordigt.

Kosten van herstructurering

Herstructureren kost geld, maar het is een investering om erger te voorkomen. Wij werken vaak met fixed prices gebaseerd op ervaring. De kosten zijn afhankelijk van de complexiteit van de opdracht. Een traject kan variëren van een starttarief rond de €3.000 tot circa €25.000 voor grote en complexe klussen.

Naast advieskosten moet je rekening houden met reorganisatiekosten. Als je afscheid moet nemen van personeel via een vaststellingsovereenkomst (VSO) kost dit geld in de vorm van een transitievergoeding. Een route via een ontslagvergunning bij het UWV kost daarentegen vooral tijd. Het is belangrijk om vooraf een goede inschatting te maken of deze kosten gedragen kunnen worden door de onderneming.

Juridische gevolgen van herstructurering

Naast de financiën verandert er juridisch veel. Het is cruciaal om dit zorgvuldig te doen om persoonlijke risico’s te vermijden en de onderneming juridisch gezond te houden.

Aansprakelijkheid van de bestuurder/DGA

Een van de grootste zorgen van ondernemers is bestuurdersaansprakelijkheid. In de basis is een BV een rechtspersoon en ben je niet privé aansprakelijk, tenzij er sprake is van onbehoorlijk bestuur.

Risico’s ontstaan onder andere bij het niet of te laat deponeren van jaarrekeningen en het slecht voeren van de administratie. Ook de zogeheten Actio Pauliana is een risico. Dit betreft het doen van betalingen aan bijvoorbeeld jezelf of bevriende relaties vlak voor een faillissement terwijl je andere schuldeisers laat zitten. Deze betalingen kunnen worden teruggedraaid. Daarnaast is er de Beklamel-norm: verplichtingen aangaan waarvan je wist of had moeten weten dat je ze niet meer kon betalen. Tijdig ingrijpen en adviseren is cruciaal om dit risico te beperken.

Gevolgen voor contracten en overeenkomsten

Tijdens een herstructurering kijken we kritisch naar alle lopende verplichtingen. Bij lease- en huurcontracten moet in goed overleg worden getreden om te zien of we onder dure contracten uit kunnen komen of deze kunnen beëindigen.

Voor personeel geldt dat zij bij een faillissement onder de loongarantieregeling van het UWV vallen. Bij een herstructurering buiten faillissement om gelden de normale arbeidsrechtelijke regels. We kunnen dan werken met vaststellingsovereenkomsten of ontslagvergunningen via het UWV, waarbij het UWV soms transitievergoedingen kan overnemen.

De rol van de rechtbank

Bij sommige vormen van herstructurering kijkt de rechtbank mee. Bij een faillissement is er altijd een zitting, op dinsdagochtend, en wordt een curator aangesteld. Bij een WHOA-traject kan de rechtbank een onderhands akkoord bekrachtigen waardoor het bindend wordt voor alle partijen. Ook kan er een herstructureringsdeskundige worden benoemd.

Herstructurering en je positie als DGA

Als Directeur-Grootaandeelhouder (DGA) zijn je zakelijke en privébelangen vaak nauw verweven. Dit brengt specifieke aandachtspunten met zich mee.

Betalingen aan jezelf liggen gevoelig. Als je jezelf nog wel een managementvergoeding uitbetaalt maar het personeel niet, wordt dit gezien als onbehoorlijk bestuur en kun je aansprakelijk worden gesteld.

Wat betreft je pensioen is de locatie van het geld bepalend. Heb je pensioen opgebouwd in eigen beheer in de BV? Bij een faillissement komt dit toe aan de onderneming en dus de curator, waardoor je dit kwijt bent. Pensioen dat je in privé houdt via bijvoorbeeld een beleggingsrekening blijft buiten schot, zolang er geen sprake is van bestuurdersaansprakelijkheid of borgstellingen.

Je privévermogen blijft in principe gescheiden van de BV, tenzij je privé hebt meegetekend bij de bank (borgstelling). In dat geval proberen we ook daar een afkoopregeling te treffen met de bank.

Begeleiding bij herstructurering

Herstructureren doe je niet alleen; het is topsport. Wij fungeren als de verbinder en het “oliemannetje” tussen alle partijen. We verbinden de ondernemer, de schuldeisers, de bank en de curator.

Onze rol is totale ontzorging. We nemen het stuur tijdelijk in handen om de emotie uit het proces te halen en rationele keuzes te maken. Waar nodig schakelen we specialisten in zoals taxateurs voor de waardering van activa. Wij bewaken het proces van A tot Z zodat jij je kunt richten op de toekomst van je bedrijf.

Meer weten over hoe wij dit aanpakken? Bekijk onze pagina herstructureren of lees meer over ons.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt een herstructureringstraject gemiddeld?

Een gemiddeld traject duurt tussen de vier weken en maximaal drie maanden. Complexere trajecten zoals een WHOA-procedure kunnen drie tot zes maanden duren omdat er veel overleg met stakeholders nodig is.

Kan ik mijn onderneming blijven leiden tijdens een herstructurering?

Ja, in principe blijf je zelf aan het roer en leggen wij geen beperkingen op. Wel adviseren we dringend over wat je wel en niet meer mag doen om aansprakelijkheid te voorkomen. Bij een faillissement neemt de curator de leiding over, maar ook dan werken we vaak samen naar een doorstart toe.

Wat is het verschil tussen herstructurering en sanering?

Sanering is een onderdeel van herstructurering. Saneren betekent letterlijk gezond maken en gaat vaak over het oplossen van schulden of het afvloeien van personeel. Herstructurering is het bredere begrip waarbij we kijken naar de juridische, financiële en operationele inrichting, zoals het tijdelijk bevriezen van vorderingen om liquiditeit te creëren.

Wordt herstructurering openbaar gemaakt?

Nee, onze trajecten zijn vertrouwelijk en vinden plaats in beslotenheid. Pas als er sprake is van een officieel faillissement met een zitting bij de rechtbank wordt dit openbaar.